https://eu.wikipedia.org/wiki/Eztabaida:Jean_Piaget
http://konstruktibismoa.blogspot.com/2011/11/piaget-jean-piaget-arthur-piaget-eta.html
https://eu.wikipedia.org/wiki/Lev_Vigotski
https://en.wikipedia.org/wiki/Annette_Karmiloff-Smith
https://eu.wikipedia.org/wiki/Noam_Chomsky
EGILEA | NONGOA | NOIZKOA | EKARPENA |
Piaget | Suitzako hiritarra, frantsesera hitz egiten zen Suitzako aldekoa hain zuzen. | 1896an jaio eta 1980an hil. | Piagetek bere ikerketetan garapenean aldi edo fase desberdinak daudela ohartu zen. Batzuetan asimilazioa nabarmentzen da eta beste batzuetan egokitasuna. Horrela, lau fase epistemologiko dituen sekuentzia definitu zuen. (Gaur egun kognitiboak deiturikoak).Hauek dira faseak: 1.Fase sentso-motorea. 2.Operazio aurreko fasea. 3.Ekintza konkretuen fasea. 4. ekintza formalen fasea. |
Lev S. Vigotsky Vygotsky Vygotski | Bielorrusiar hiritarra | Garapen hurbileko eremuak espazioari dagokio. Haurrak iadanik dituen abileziak dira eta ikasi ditzakeenak heldu baten bitartez. Garapen Hurbileko Eremua (GHE) kontzeptuak esan nahi du, haurraren abileziak eta helduaren erlazioaren artekoa. Lehendabiziko pausua, haurrak lan egin dezakenean eta ariketa edo eta arazoak konpondu ahal dituenean beste baten laguntzarik gabe. Garapen Potentzialaren maila da, haur bati heldu batek gidatzen dionean edo beste norbaitek laguntzen dionean. Eta bien arteko desberdintasunari Garapen Hurbileko Eremua deitzen diogu. Heldu batek (edo beste berdin batek, ikaskide bat izan daiteke) bitartekari lana egiten duenean haurra eta eginbeharraren artean, honi andamiajea deitzen diogu. Azken kontzeptu hau Jerome Brunerrengatik izan da nahiko garatua Vigotskyren obraren beste ekarpen bat zera izan da, hizkuntzaren garapenaren eta pentsamenduaren intererlazioa. Guzti hau bere liburuan ikusi dezakegu hobeto garaturik "Pentsamendua eta Hizkuntza", bertan barnekonexio izugarria ikusirik, ahozko hizkuntza eta kontzeptu mentalen garapenean. Garapenak datza, instrumentu kulturalen barneratzean (hizkuntza bezalaxe), hasiera batean gureak ez direnak baina gizataldearen baitan daudenak. | |
Karmiloff Smith | http://en.wikipedia.org/wiki/Annette_Karmiloff-Smith | ||
Bruner | Estatubatuar psikolingüista, New York-ekoa | 1915an jaioa | Nahiz eta psikologia kognitiboaren sortzailea ez izan, honen bultzatzaile garrantzitsu bat izan zen. Aurkikuntzako bere teoria koginitiboa,andiamatz garatu zuen, besteen artean. Urte berean, “Proceso de Educacion” izeneko liburua idatzi zuen. |
Skinner | Estatubatuar psikolingüista dugu | 1904 an jaioa eta 1990an hil zen. | |
Brunner | Zientzia fikziozko idazle britainiarra dugu. | 1934an jaioa eta 1995ean hil zen | New Wave edo New Thing izeneko literatur korrontearekin erlazionatzen da. Hau 60. eta 70. Hamarkadetan sortu zen. |
Noam Chomsky | Ameriketako Estatu Batuetan jaioa | 1928ko abenduaren 8an jaioa, oraindik bizirik dago. | Chomskyren hizkuntzalaritzak norbanakoak hizkuntzaz jabetzeko duen bideari buruzko teoria berri bat aurkeztu du, eta hizkuntzaren sakoneko egitura eta oinarriei azalpena bilatu nahi die. Hizkuntzaren ikuspegi innatista batez (hizkuntza gizakiaren jaiotzezko gaitasuna da), gramatika giza sistema kognitibo bereizitzat du. Halaber, «hizkuntzaren organo» baten eta gramatika unibertsal baten existentzia aldezten du. Horregatik eta giza zientziei egindako beste ekarpen askorengatik, XX. mendeko zientzialari ospetsuenetako bat da |
Labov | Estatubatuarra, Nueva Jersey. | 1927ko abenduaren 4an jaioa. | Soziolingüistica kuantitatiboaren sortzailea da. Bere lanak soziolingüistika eta dialektologian kokatzen dira. Norteamerikar afroamerikar ingeleraren inguruan lan egin zuen, baita pertsonek nola egituratzen duten haien bizitza historio narratiboen bidez. |
Bernstein | Londresen jaioa. | 1924ko azaroaren 1ean jaioa eta 2000ko irailaren 24ean hil da. | Hezkuntzaren soziologiaren arloan aditua. Gela eta gizarteren arteko erlazioa bilatu zuen. Kodeen arloan lan egin zuen, esanez; kodeak esanahi emateko sistemak direla, modu tazitoan lortuak eta jokatzeko moduekin erlazionaturik daudenak. |
Fishman | Estatubatuarra, judutarra. | 1926ko uztailaren 18an jaioa. | Hizkuntzaren soziologian, planifikazio lingüistikoan, hezkuntza elebidunan, hikuntza eta etniologian aditua. |
Mackey | Canadan jaioa, baina Butanen bizi zen denbora luzez. | 1915ko urriaren 18an jaioa eta 1995an Butanen hilda. | Jesuita zen, gazte zenetik beste herriekin lan egin zuen hezkuntzaren arloan. Ekolingüistikaren barnean kokatu dezakegu, hau da, leku jakin batean gizarte jakin bat erabilitako hizkuntzaren arteko erlazioak bilatzen zituen. Hala nola, nola hizkuntzak munduarekin dituen korrelazioak aztertzen ditu. |
Hymes | Estatubaruarra | 1927ko ekainaren 7an jaioa eta 2009ko azaroaren 13an hilda. | Hitz egiteko ahalmenaren, erlazioen eta mundua ulertzeko moduaren arteko erlazioa bilatu zuen. Defendatzen du nola hitz egiteko moduak, pentsatzeko moduekin erlazio handia daukala. Gaitasun Komunikatiboaren terminoa asmatu zuen, hizkuntzaren irakaskuntzaren barnean. |
Bronckart | http://fapsesrvnt2.unige.ch/Fapse/didlang.nsf/da28ebe456397f3d41256c6a0040d030/ce6020dab45bea14c1256cb5005d3ecb?OpenDocument |
iruzkinik ez:
Argitaratu iruzkina